Natasja Kensmil in de Hermitage is verlengd tot 2 januari 2022

Vandaag, 1 november 2021, krijgt Natasja Kensmil de Johannes Vermeerprijs uitgereikt. Een prestigieuze prijs en het is zeer verdiend dat ze hem krijgt. Ik zou er heen gaan, maar omdat ik een flinke verkoudheid het ontwikkeld met hoest (negatief getest) blijf ik om meerdere reden toch maar thuis. Helaas. Heel jammer.

Als alternatief hierbij een post over haar tentoonstelling Monument der regentessen in de Hermitage van Amsterdam (vleugel Amsterdam Museum). Ik bezocht de tentoonstelling augustus j.l. met haar achternicht Irene Kensmil. Irene en ik zijn inmiddels al meer dan 40 jaar bevriend en bij een ander gezamenlijk bezoek aan het Rijksmuseum nu twintig jaar geleden begon Irene mij vragen te stellen over de zwarte figuren die zij zag op de schilderijen. Ik kon haar vragen als kunsthistoricus niet beantwoorden maar werd wel nieuwsgierig. Het was het startpunt van een groot project met de werktitel Zwart verbeeld dat zou uitmonden in de tentoonstelling Black is beautiful. Rubens tot Dumas in 2008. (meer info op deze site)

Voor deze tentoonstelling selecteerde ik, geadviseerd door Adi Martis, een werk, Zonder titel uit 1999, van Natasja Kensmil uit de collectie van de Nederlandse bank. Op het schilderij twee monumentale zwarte vrouwen ten voeten uit met Beatrix kapsel en een kraag die zowel Nederlands zeventiende-eeuws kan zijn als Afrikaans, voor een Delftsblauw tegeltableau. Tussen hen in zweeft een kop van een man. Het is een persoonlijk werk: een Kensmil familieportret. De twee sterkte vrouwen zijn Natasja en haar zuster Iris Kensmil, de man tussen hen in is hun vader.

In 2008 was Natasja Kensmil al bekend en ze werd aangemerkt als een van de grote nieuwe schilders. Tien jaar eerder had ze de Koninklijke subsidie voor Vrije Schilderkunst gewonnen met Schwarzkopf. De uitreiking van de prijs door de koningin leverde, in mijn herinnering, een prachtige foto in de pers op van koningin Beatrix voor Schwarzkopf.

Natasja Kensmil, Schwarzkopf, privé collectie

De jaren daarna werkte Kensmil gestaag door aan vooral grote thema’s als macht en mythen.

Wat zie je en wat zie je niet, probeert ze in het platte vlak te vangen / construeren / herscheppen met dikke lagen verf. Ze maakt daarbij gebruik van een enorme stapel documentatiemateriaal. In mijn ogen een kunstwerk op zich en waard om vast te leggen bij een bezoek in 2009. Op het schilderij hieronder Elizabeth I.

Het idee om haar te laten reflecteren op zeventiende-eeuwse groepsportretten van regentessen die al jaren in de Hermitage hangen was, vond ik, perfect.

Regentessen met Irene Kensmil

Hieronder een impressie van de tentoonstelling

Monument der regentessen

Natasja Kensmil stelt, op de tentoonstelling, de vraag: Waren de regentessen zich bewust van de dubbelzinnigheid van hun liefdadigheidswerk en de slachtoffers die werden gemaakt bij het verwerven van hun welvaart?

Tot zover.

De tentoonstelling is verlengd tot 2 januari 2022

About me:

In 2008 I was guest curator of the exhibition Black is beautiful. Rubens to Dumas. Important advisors Elizabeth McGrath (Rubens and colleagues, Warburg institute Image of the Black in Western Art collection), Carl Haarnack (slavery in books), Elmer Kolfin (slavery in prints and paintings) en Adi Martis (contemporary art). Gary Schwartz made his research for The Image of the Black in Western Art available to me.

Black beautiful Rubens to Dumas cover

In 2012 my Anniversary book: 100 years Schiller 1912-2012 was published. Initiative, idea, text and editing (ES). Design and photography Monica Schokkenbroek.

Schiller in Parool boekje 26-11-2012 Paul Arnoldussen
Schiller in Parool boekje 26-11-2012 Paul Arnoldussen

In 2013 my book Cobra aan de gracht / Cobra on the Canal was published by Samsara publications.

In 2014 my essay ‘Painted Blacks and Radical Imagery in the Netherlands (1900-1940)’ was published in The Image of the Black in Western Art Volume V (I). (ed. David Bindman, Henry Louis Gates jr.)

(About f.i. On the terras, by Nola Hatterman but also Jan Sluijters, Kees van Dongen, Irma Stern and more)

In 2017 I published a book about the black servants at the Court of the Royal Van Oranje family. More than a thousand documents have been found about their lives. (only in Dutch)

Cupido en Sideron Cover 30-8-2017

All photos on this site are not intended for any commercial purpose. I have tried to trace all the rules and rights of all images. As far as I know, these images can be used in this way. If you ar a copyright holder and would like a piece of your work removed or the creditline changed then please do not hesitate to contact me.

estherschreuderwebsite@gmail.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s