Opening 1 oktober: De vergeten prinsessen van Thorn in het Limburgs Museum in Venlo

De vergeten prinsessen van Thorn

Vorige week ging de tentoonstelling De vergeten prinsessen van Thorn open. Met vriendin Irene Kensmil bezocht ik de feestelijke opening op 1 oktober 2021.

Joost Welten, de schrijver van het boek en samensteller van de tentoonstelling spreekt.

Over de tentoonstelling:

Prinsessen en gravinnen regeerden achthonderd jaar over Thorn, nu een klein stadje vlakbij Weert, destijds een ministaatje met als centrum stift Thorn. Damesstiften waren niet ongebruikelijk, die van Thorn was de meest prestigieuze, volgens de tentoonstellingsmaker(s). Om hier toegelaten te worden moest je bewijzen dat je zestien voorouders had die prinses, prins, graaf of gravin waren. In deze omgeving leerden jonge meisjes de omgangsvormen van de hoge adel. Sommige bleven er hun hele leven wonen want dat gaf hun veel meer vrijheid dan het huwelijk. Joost Welten deed jarenlang onderzoek naar deze vergeten vrouwen en vond een schat aan informatie.

De tentoonstelling is met veel aandacht voor detail vormgegeven. De bruiklenen komen van ver. Eén zelfs uit Amerika. Een werk is speciaal voor de tentoonstelling gerestaureerd. Er zitten goede schilderijen tussen van soms onbekende meesters (of meesteressen?). Voor meer achtergrond informatie zijn uiteenlopende geschiedenissen te beluisteren op een uitvoerige audiotour. Hierin ligt de nadruk op het persoonlijk leven van de meisjes en vrouwen van hoge adel.

Heel knap is dat ze deze ambitieuze tentoonstelling in 14 maanden hebben kunnen neerzetten.

Er is ook een puntje van kritiek want één belangrijk schilderij miste op deze tentoonstelling, in mijn opinie. Het gaat om een bekend werk met een abdis van Thorn. Schuin achter haar een inmiddels beroemde zwarte man: Ignatius Fortuna. In de wandelgangen hoorde ik dat men in het museum huiverig was om het te tonen vanwege de gevoelige geschiedenis die er aan verbonden is. Daarna bleek het schilderij aan een andere tentoonstelling te zijn uitgeleend, dus visten ze achter het net. Dat musea overwegen deze geschiedenis uit de weg gaan lijkt me heel ongewenst. Ook deze prinsessen hadden banden of een connectie met slavernij. Dat kan bijna niet anders gezien de enorme hoeveelheden koffie, chocola, suiker, thee en andere koloniale producten die op het stift geconsumeerd werden.

Franziska Christine von Pfalz-Sulzbach abdis van Essen en Thorn met haar „Kammermohren“ Ignatius Fortuna (1772)

Over het leven van Ignatius Fortuna is inmiddels meer bekend en hij wordt wel genoemd in het boek van Joost Welten over de prinsessen. Helemaal ontbreken doet hij gelukkig niet op de tentoonstelling: Een document waarin Ignatius Fortuna wordt genoemd is wel te zien (met audio uitleg).

De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn, Ignatius Fortuna krijgt hier een gift (rij 2)

De meisjes en vrouwen konden niet existeren zonder een leger aan niet adellijke mensen die voor hen werkten. Ze gaven het hof prestige. Een zwarte bediende gaf extra prestige.

De opening

Op de opening konden we genieten van champagne, oesters, ganzenlever en muziek van Mozart. Ik kon foto’s maken.

De achttiende-eeuw, de pruikentijd, is de focus. De prinsessen Polyxena, Gabriella en Cunegonda staan centraal. Een impressie:

Prinses Cunegonda door Pietro Antonio Graf Rotari, Gemäldegalerie Alte Meister, Staatliche Kunstsammlungen Dresden

De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn

De credits:

De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
De vergeten prinsessen van Thorn
Irene Kensmil (r) en Esther Schreuder bij De vergeten prinsessen van Thorn (je kunt een prijs winnen, verblijf in kasteel, met een leuke foto van de tentoonstelling). #devergetenprinsessenvanthorn

Zie voor meer https://www.limburgsmuseum.nl/nl/tentoonstelling/de-vergeten-prinsessen-van-thorn/

About me:

In 2008 I was guest curator of the exhibition Black is beautiful. Rubens to Dumas. Important advisors Elizabeth McGrath (Rubens and colleagues, Warburg institute Image of the Black in Western Art collection), Carl Haarnack (slavery in books), Elmer Kolfin (slavery in prints and paintings) en Adi Martis (contemporary art). Gary Schwartz made his research for The Image of the Black in Western Art available to me.

Black beautiful Rubens to Dumas cover

In 2012 my Anniversary book: 100 years Schiller 1912-2012 was published. Initiative, idea, text and editing (ES). Design and photography Monica Schokkenbroek.

Schiller in Parool boekje 26-11-2012 Paul Arnoldussen
Schiller in Parool boekje 26-11-2012 Paul Arnoldussen

In 2013 my book Cobra aan de gracht / Cobra on the Canal was published by Samsara publications.

In 2014 my essay ‘Painted Blacks and Radical Imagery in the Netherlands (1900-1940)’ was published in The Image of the Black in Western Art Volume V (I). (ed. David Bindman, Henry Louis Gates jr.)

(About f.i. On the terras, by Nola Hatterman but also Jan Sluijters, Kees van Dongen, Irma Stern and more)

In 2017 I published a book about the black servants at the Court of the Royal Van Oranje family. More than a thousand documents have been found about their lives. (only in Dutch)

Cupido en Sideron Cover 30-8-2017

All photos on this site are not intended for any commercial purpose. I have tried to trace all the rules and rights of all images. As far as I know, these images can be used in this way. If you ar a copyright holder and would like a piece of your work removed or the creditline changed then please do not hesitate to contact me.

estherschreuderwebsite@gmail.com

2 Comments

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s