De Grote Suriname tentoonstelling: zeker niet volledig, toch is er veel wél te zien

De tentoonstelling in de Nieuwe Kerk over Suriname met de titel De Grote Suriname tentoonstelling is nu een paar maanden open. Er werd naar uitgekeken, maar velen, waaronder ikzelf, hadden ook zo hun bedenkingen. Na de opening was er een geroezemoes over wat er allemaal gemist is op deze tentoonstelling en waar grote fouten gemaakt waren (te weinig aandacht voor inheemsen, te weinig aandacht voor Javanen en Hindostanen, foute toeschrijvingen, geen aandacht voor politiek etc etc ).  De lijstjes van gemiste kansen zijn bij iedereen anders. Dat is verklaarbaar. Het is niet mogelijk een volledig beeld te schetsen van het land in de ruimte van de Nieuwe Kerk. Bovendien is de tentoonstelling in een relatief kort tijdsbestek gemaakt.

Toch is er heel veel wél te zien. Misschien omdat ik mijn extra kritische blik had opgezet  viel het mij mee. Mooi is bijvoorbeeld hoe gebruik is gemaakt van de geweldige omgeving van de prachtige kerk om het oerwoud weer te geven met grote doeken.

20191104_130907Er is een audiotoer en er zijn korte zaalteksten. Na een korte geschiedenisles begint de tentoonstelling met:

‘De vroegste menselijke sporen in Suriname zijn tienduizend jaar oud. De eerste landbouwers arriveerden drieduizend jaar geleden. Tegenwoordig telt het land ruim 20.000 inheemsen. Velen van hen leven in het kunstgebied. ‘

20191104_13085620191104_13105020191104_13162020191104_13232020191104_132330Hier worden onder andere twee diorama’s van Gerrit Schouten getoond, een masker en veel rituele hoofdtooien.

20191104_132518

Het volgende deel in het koor gaat over de bevolkingen en slavernij. Hier wordt relatief veel aandacht besteed aan slavernij, de creoolse bevolking en de Marrons en summier aan de Javaanse, Hindostaandse en Chinese bevolking. Dit terwijl bij de laatste telling de grootste bevolkingsgroep in Suriname de Hindostanen waren.

Chinezen:

‘De eerste contractarbeiders waren Chinezen. Circa drieduizend mensen verlieten Hongkong met bestemming Suriname. Zij kwamen uit Zuidoost China en spraken meestal Hakka.  … Door recente migratie zijn er nu veel meer Chinezen. Zij bezitten een groot aantal supermarkten, kledingzaken en restaurants, of werken in de bouw. ‘

20191104_134531

Hindostanen

Nadat het schip Lalla Rookh in juni 1873 de eerste contractarbeiders uit Noordoost – India naar Suriname had gebracht, maakten in veertig jaar tijd ruim 34.000 mensen de oversteek. Sommige ‘Hindostanen’- hindoes én moslims- waren in India misleid, geronseld of ontvoerd. …. Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog vormen Hindostanen de grootste Surinaamse bevolkingsgroep’

20191104_134528

Javanen

‘Tussen 1890 en 1939 werden ongeveer 33.000 contractarbeiders uit Java via Amsterdam naar Suriname verscheept. Het waren overwegend jonge, ongehuwde mannen en vrouwen. … Suriname is het enige land in Zuid-Amerika met een duidelijk herkenbare Javaanse cultuur: van taal en muziek tot dans en religie.’

20191104_134524

In een geprojecteerd film is wel aandacht voor de diverse bevolkingsgroepen (hiervoor heb je audiotoer nodig).

20191104_133051

In de omliggende vitrines wordt de geschiedenis van kolonialisme en slavernij verteld. Een groot deel van de boeken en documenten die te zien zijn komen uit de privé collectie Buku van verzamelaar Carl Haarnack.

20191104_135118
20191104_135121
20191104_134905
20191104_134920
20191104_135359
20191104_135450
20191104_135538
20191104_135600
20191104_135704
20191104_140132

Alle bezoekers lopen over de grafstenen. Sommigen zijn echt de moeite waard om te bestuderen en verbinden de Nieuwe Kerk onherroepelijk met de koloniale en slavernij geschiedenis.

20191104_140541

De in de kerk ‘begraven’ Michiel de Ruyter en zijn monument worden bij de tentoonstelling betrokken.

20191104_140030

Op het schilderij Jan Jansse van Nes.  Hij ging samen met Michiel de Ruyter op missie om de forten aan de West-Afrikaanse te heroveren. Op de achtergrond is Elmina (in Ghana) afgebeeld.

20191104_140316
20191104_140709

Na het geschiedenis hoofdstuk in het koor van de NK volgt aandacht voor de inmiddels wereldberoemde Maria Sibylla Merian.

Op expeditie: Maria Sibylla Merian

‘Ze moet onverschrokken zijn geweest: een vrouw van 53 die met een dochter van 19 in de zomer van 1699 de lange overtocht naar Suriname ondernam. Maria Sibylla Merian (1647-1717) wilde daar als eerste vlinders, kevers en andere insecten vangen en kweken, om te ontdekken hoe die zich van ei tot volwassen dier ontwikkelden.

Zij was kunstenaar én wetenschapper, die de samenhang aantoonde tussen plant en insect. Ze had, zelf dochter van de beroemde uitgever Matthaeus Merian uit Frankfurt am Main, twee dochters die ze tekenen, inkleuren en etsen had geleerd. … ‘

Einde van deel I

About me :

In 2008 I was the guest-curator of the exhibition Black is beautiful. Rubens to Dumas. Important advisors Elizabeth McGrath (Rubens and colleagues), Carl Haarnack (slavery in books), Elmer Kolfin (slavery in prints and paintings) en Adi Martis (contemporary art). Gary Schwartz made his research available for The Image of the Black in Western Art .

Black beautiful Rubens to Dumas cover
Black beautiful Rubens to Dumas cover

In 2014 my essay ‘Painted Blacks and Radical Imagery in the Netherlands (1900-1940)’ was published in The Image of the Black in Western Art Volume V (I). (ed. David Bindman, Henry Louis Gates jr.)

In 2017 I published a book about the black servants at the Court of the Royal Van Oranje family. More than a thousand documents have been found about their lives. (only in Dutch)

Cupido en Sideron Cover 30-8-2017

All photos on this site are not intended for any commercial purpose. I have tried to trace all the rules and rights of all images. As far as I know, these images can be used in this way. If you ar a copyright holder and would like a piece of your work removed or the creditline changed then please do not hesitate to contact me.

For more information, please feel free to contact me   estherschreuderwebsite@gmail.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s