De knecht van Cupido en Sideron: Ambrosius de Jager

In de achttiende eeuw hadden de kamerdienaren aan het hof van stadhouder Willem V en prinses Wilhelmina van Pruisen een eigen knecht. Dat was sinds 1765 Ambrosius de Jager (Jaager). Hij kwam ongeveer gelijk met de twee “Moren”  Willem Frederik Cupido en Guan Anthony Sideron in dienst. In tegenstelling tot Cupido en Sideron die verschillende promoties aan het hof doormaakten en uiteindelijk kamerdienaar werden, kreeg De Jager niet diezelfde kans, maar had wel een gezin waarmee hij buiten het hof woonde. Waarom hij niet hogerop kwam, niet duidelijk. Hij kon in ieder geval wel lezen en schrijven, blijkt uit verschillende documenten.

Wel kreeg de Jager nogal wat nevenopdrachten, waarmee hij zijn inkomen kon opkrikken. In 1792 staat er in de persoonlijke uitgaven van Willem V ‘Ambrosius de Jager voor het opmaken van de pruiken van het magazijn’. Hij maakte 47 pruiken op in de maanden augustus en september 1792.

Ambrosius de Jager en pruiken. Collectie Koninklijke Verzamelingen
Ambrosius de Jager (Jaager) en pruiken. Collectie Koninklijke Verzamelingen (c)

Vanaf eind oktober 1791 tot eind april 1792 kreeg hij daarnaast de opdracht om op de kamerdienaars van de prins van Brunswijk te passen. Dat leverde de leuke bijverdienste van 36 gulden op.

Een jaar later, in 1793, vroeg hij aan Willem V om een overplaatsing omdat hij: ‘geen genoegzame inkomsten geniet, om zijn huisgezin het nodige levens onderhoud te kunnen bezorgen, terwijl hij bovendien, uit hoofde van zijn zwakke gezondheid, niet geheel meer in staat is, om als knecht de kamerdienaars behoorlijk te kunnen bedienen’.  Hij wil graag portier worden van het Stadhouderlijk hof, hij ziet hier een kans omdat de portier die er nu zit, Pieter Singer, volgens hem Oud en afgeleefd is. Zijn voorstel werd door de prins aan de hofcommissie voorgelegd.

Collectie Koninklijke Verzamelingen
Collectie Koninklijke Verzamelingen (c)

Maar het lukte niet. Een jaar later is hij nog steeds knecht van de kamerdienaars. Wel kreeg hij weer extra opdrachten zoals het oppassen bij kamerdienaar Jacques Bonnard. Dat kan zijn omdat de laatste ziek was, maar ook omdat Bonnard financieel niet helemaal vertrouwd werd op dat moment. De Jager kreeg er een extra 30 gulden voor. Dat staat gelijk aan het salaris van de meeste vrouwen aan het hof.

De Jager volgde met zijn gezin de familie van Oranje op de vlucht naar Engeland. In Hampton Court Palace waar het hof van de Oranjes jarenlang neerstreek kreeg hij er wel een taak bij: lantaarnaansteker. En nadat hij in 1802, nog steeds als knecht van de kamerdienaars, het hof naar Oranienstein is gevolgd, kreeg hij de zorg voor een hond. Hiervoor werd kostgeld vergoed: 36 kruizers  per week.

1803 kostgeld voor hond Ambrosius de jager
collectie Koninklijke Verzamelingen (c)

Ambrosius genoot al die jaren, net als Cupido, Sideron en vele anderen van ‘de vrije medicijnen’ aan het hof en meer extra’s.

vrije medicijnen cupido en sideron de Jager
vrije medicijnen Cupido en Sideron, de Jager. Collectie Koninklijke Verzamelingen (c)

De Jager werd oud. In 1820 is hij nog steeds in de hofpapieren terug te vinden. De familie Van Oranje is dan weer in Den Haag teruggekeerd en hij kreeg van hen een pensioen. 50 gulden elke drie maanden.

Voor zover bekend is zijn er van De Jager geen afbeeldingen gemaakt.  Maar wel van andere knechten in diezelfde tijd:

Wybrand Hendriks Wernerus Köhne notaris te Haarlem met zijn knecht Jan Bosch
Wybrand Hendriks, Wernerus Köhne, notaris te Haarlem, met zijn knecht Jan Bosch. Collectie Rijksmuseum

All photos on this site are not intended for any commercial purpose. I have tried to trace all the rules and rights of all images. As far as I know, these images can be used in this way. If you ar a copyright holder and would like a piece of your work removed or the creditline changed then please do not hesitate to contact me.

For more information  estherschreuderwebsite@gmail.com  

3 Comments

    1. Jawel hoor. Ik heb geen aanwijzingen dat hij niet gewoon Europees is. Er waren meer witte knechten aan het hof. Meestal worden ze niet eens bij naam genoemd. Net als de vrouwen trouwens. Ze verdienden ook ongeveer evenveel.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s