Lucebert en Vrijman

Deze week verschijnt de biografie Lucebert van Wim Hazeu.

Uit deze biografie blijkt, volgens de berichten in de krant, dat de tiener Lucebert in de Tweede Wereld oorlog de uiterste andere kant koos dan zijn leeftijd en straatgenoot Jan Vrijman. Lucebert sympathiseerde met Hitler, Vrijman zou voor het verzet kiezen.

Jan Vrijman (Amsterdam Jan Hulsebos 1925-1997 Amsterdam), onder andere bekend van de film, De werkelijkheid van Karel Appel, en diverse andere films over de kunstenaars groep Cobra, groeide met Lucebert (Lubertus Jacobus Swaanswijk Amsterdam 1924 – 1994 Alkmaar) op in de Amsterdamse Jordaan.

Twee jongens uit de Westerstraat.

Drie dagen na de dood van Lucebert in 1994 schreef Jan Vrijman (Journaille) op voorpagina van de krant Het Parool:

Lucebert

Bertus woonde aan het eind van de Westerstraat, bij de Lijnbaansgracht, ik aan het begin, bij de Noordermarkt. Zijn vader (huisschilder) biljartte zaterdagavonds met mijn vader (loodgieter) in café Het Hoekje. Bertus en ik gingen nauwelijks met elkaar om, we waren geen straatjongens maar huismussen, boekenlezers. Wel gingen we samen in de padvinderij, ik tot ongenoegen van mijn liberale vader (die Baden Powell een misselijke nationalist vond) terwijl mijn moeder me liever in de AJC had gezien. Onder leiding van Johan Fransen vormden we de eerste en enige communistische patrouille (de Zwaluwen) in de geschiedenis van de padvindersbeweging. Nadat de Duitsers die verboden, verloren we elkaar helemaal uit het oog.

1945. Gerrit Kouwenaar en ik werkten bij dagblad De Waarheid, in het oude Handelsbladgebouw. We zaten tegenover elkaar, hij de kunstredacteur en ik de sociaal economische redacteur (bovenbouw en onderbouw). De portier waarschuwde meneer Kouwenaar dat er een jongeman was gearriveerd die werk kwam aanbieden. Gerrit verdween naar de wachtkamer en na twee uur ging ik even kijken waar hij bleef. Hij zat nog in de wachtkamer, gebogen over een tafel vol tekeningen en gedichten. De jongen tegenover hem herkende ik: dat was Bertus. ‘Dit is Lucebert,’ zei Gerrit verbijsterd.

In hoeverre Jan Vrijmans herinnering aan Lucebert klopte zal mogelijk ook in deze biografie (die ik nog niet heb gelezen) staan. Ik ben heel benieuwd naar dit boek.

De twee onderstaande werken kreeg Jan Vrijman van Lucebert.

Lucebert Figuur en paard gesigneerd ca 1951
Lucebert Figuur en paard gesigneerd ca 1951 coll Ambassade hotel
Lucebert Figuur en paard ca 1951 34,2 x 26 gouache voorheen collectie Jan Vrijman, Collectie Ambassade Hotel
Lucebert, Figuur en paard ca 1951 34,2 x 26 gouache voorheen collectie Jan Vrijman, Collectie Ambassade Hotel

Ze zijn nu opgenomen in de collectie van het Ambassade Hotel in Amsterdam waar een grote collectie werken van Cobra, en de kunstenaars in hun omgeving, te vinden is. Meer over deze twee werken in het boek Cobra aan de gracht, (Samsara 2013) en elders op deze site.

Zie voor de biografie over Lucebert http://www.debezigebij.nl/boeken/biografie-lucebert/

All photos on this site are not intended for any commercial purpose. I have tried to trace all the rules and rights of all images. As far as I know, these images can be used in this way. If you ar a copyright holder and would like a piece of your work removed or the creditline changed then please do not hesitate to contact me.

contact: estherschreuderwebsite@gmail.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s