• Wilfredo Lam, Cobra en AfriCobra

Op dit moment is een mooi gemaakte tentoonstelling over de kunstenaar Wilfredo Lam in Parijs te zien.

DSC_5743

Omdat hij relatief onbekend is in Nederland hieronder een klein overzicht met ook aandacht voor zijn relatie met Cobra.

De Cubaanse – Franse kunstenaar Wilfredo Lam werd op 8 december 1902 in Cuba geboren. Zijn vader was uit Canton in China naar Cuba geëmigreerd, zijn moeder was van Congolees-Spaanse afkomst. Wilfredo was het achtste kind van dit echtpaar. De kleine Lam kreeg waarschijnlijk elementen uit de culturen van vier verschillende werelddelen met de paplepel ingegoten.

DSC_5741

Tijdens zijn studie rechten in Havana ging Lam schilderen. Hij besloot de route van het kunstenaarschap verder te volgen en in 1924 vertrok hij naar Europa, naar Madrid, om verder te studeren. In Madrid maakten de werken van Bosch en Breughel in het Prado grote indruk op hem. Bij de hedendaagse kunstenaars waren het vooral Matisse en Picasso die hun sporen zichtbaar in zijn werk gingen achterlaten.

Zoals voor veel kunstenaars in Spanje, kon hij zich in de jaren dertig niet onttrekken aan de Spaanse burgeroorlog. Het vertaalde zich, bij hem, het in het werk La Guerra Civil.

In 1938 vertrok Lam naar Parijs waar Picasso hem opnam in zijn vriendenkring. Bij die vrienden zaten veel, surrealisten. De invloed van Ernst, Dali, Breton en andere werd zichtbaar in Lams werk. DSC_5748

De vriendschappen leidde tot gezamenlijk kunstwerken, iets waarmee de surrealisten al langer aan het experimenteren waren.

Aan bovenstaande werken hebben Wilfredo Lam, André Breton, Victor Brauner, Oscar Domínguez, Max Ernst, Jacques Hérold, Jacqueline Lamba en André Masson gewerkt (1940)

Het samen kunstwerken maken zou later een belangrijkste kernen van de internationale Cobra beweging worden.

In 1941 vertrok Lam met een grote groep kunstenaars, waaronder de surrealist André Breton, uit het door de Duitsers bezette Parijs naar de andere kant van de oceaan. Een deel van hen ging naar Amerika, Lam naar Mexico en daarna naar Cuba. In Cuba schilderde hij zijn nu wereldberoemde La Jungla.

DSC_5775

Daarnaast raakte hij ook geïnspireerd door het abstract expressionisme dat net de kop had opgestoken in Amerika.

DSC_5786

Na de Tweede Wereld reisde hij veel op en neer naar Parijs, waar hij bevriend raakte met Asger Jorn. Via Jorn leer de Lam de andere leden van Cobra. Ze bleken zijn werk te bewonderen en werden waarschijnlijk ook aangetrokken door zijn internationale achtergrond en connecties. Lam lijkt, in hun ogen, het ‘primitieve’,  etnografische, surreële, en experimentele in zich te verenigen. Iets dat een aantal kunstenaars van Cobra ook nastreefde.

De leden van Cobra probeerden hem een aantal keer uit te nodigen voor tentoonstellingen, waaronder die in Amsterdam in 1949. Ze wilden hem, volgens Willemijn Stokvis, actief betrekken bij hun groep.

Het zou uiteindelijk uitmonden in een hele zaal  voor hem alleen op de laatste tentoonstelling van Cobra in Luik. Ook uitgenodigd voor deze tentoonstelling waren Alberto Giacometti en Juan Miro.

Lam was niet alleen op de tentoonstelling te zien hij werkte mee aan laatste het Cobra magazine nr 10, als de Amerikaanse redacteur. De Cobragroep wilde graag zo internationaal mogelijk opereren en een imago opbouwen. Dat was ook een van de redenen waarom de Japans- Amerikaanse Shinkichi Tajiri aangemerkt werd als hun Amerikaanse groepslid.

DSC_5820

Het 10e nummer van het Cobra Magazine was het nummer waarin Cobra ten grave werd gedragen. Maar de kunstenaars bleven hierna met elkaar samenwerken en kunst maken.

Jorn en Lam zouden zich later in het dorpje Albisola vestigen. De nauwe contacten met Jorn zijn terug te zien in de tentoonstelling in Parijs. Er liggen talloze foto’s waar ze samen op staan.

Later zou de Amerikaanse beweging in Chicago AfriCobra (African Commune of Bad Relevant Artists) een afsplitsing van Cobra (Coalition Of Black Revolutionary Artists), die Wilfredo Lam als voorloper zag van de trans Afrikaanse kunst.

De tentoonstelling onder leiding van Catherine David over Wilfredo Lam is nog tot 15 februari 2016 in Cenbre Pompidou in Parijs te zien.

 

20151218_104820

https://www.centrepompidou.fr/cpv/resource/cbyd4kE/rbydeKb

Gebruikte literatuur:

Website Wilfredo Lam http://www.wifredolam.net/

Esther Schreuder, Cobra aan de gracht, Samsara 2013

Jean-Clarence Lambert, Cobra, Mercatorfonds 1983

Afrika Remix, Zeitgenössische Kunst Eines Kontinents, Museum Kunst Palast 2004

Willemijn Stokvis, Cobra, de weg naar spontaniteit, 2001

All photos on this site are not intended for any commercial purpose. I have tried to trace all the rules and rights of all images. As far as I know, these images can be used in this way. If you ar a copyright holder and would like a piece of your work removed or the creditline changed then please do not hesitate to contact me.

estherschreuderwebsite@gmail.com

 

 

3 comments
  1. marjan de visser said:

    Dank voor dit artikel, ik ken zijn werk idd via cobra(verzamelaars) helaas mondjes maat, Eenkeer schrijf je 17xx ipv 19xx id tekst Had nog een schilderij met zwarte dame gespot in galleria borghese Rome onlangs want ik was bij de opening van Cobra

    Verstuurd vanaf mijn

    > Op 20 dec. 2015 om 11:40 heeft Esther Schreuder het volgende geschreven: > > >

    • Dank. Ik zit met mijn grote project helemaal in de achttiende eeuw, vandaar de verschrijving.

  2. lucianankoe2013 said:

    Dag Esther, Mooi te lezen. ik ben al lang een fan van W. Lam. In de jaren 80 was er een tentoonstelling van hem in Parijs (woonde ik) en schreef een artikel over hem. Heel bijzonder werk. In Havanna zag ik het Lam museum dat net was opgezet. Hartelijke groeten, Lucia ________________________________

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: