• Honden in de Zuid-Afrikaanse kunst

Anton Kannemeyer J is for Jack Russel Michael Stevenson GalleryIn Zuid Afrika zijn honden alom vertegenwoordigt in de kunst.

Voor alle culturen in het land lijken het belangrijke dieren te zijn die ingezet kunnen worden voor een waaier aan verschillende betekenissen.

Waar in Nederland honden over het algemeen niet veel verder komen in de beeldende kunst dan de rol van “familielid”, zijn ze in Zuid- Afrika vaak hoofdrolspeler in een visuele voorstelling.

De functies die honden kunnen hebben in ZA zijn veel breder en inhoudelijk meer gelaagd dan in Nederland of zelfs heel huidig Europa.

De mens is niet meer dan hond, de hond vertegenwoordigd emoties van angst en eenzaamheid en de hond heeft mensenstreken.

In tegenstelling tot de onoverbrugbare wig die je zou verwachten tussen de vele culturele groepen van Zuid-Afrika na de Aparheidsperiode waarin de ‘rassen’ uit elkaar werden gehouden, lijkt de hond de grote gemeenschappelijke deler in de kunst. Zowel in het verleden als in het heden.

In de apartheidsperiode zelf vertegewoordigt de hond vooral de rol van het kwaad bij de blanken. Maar hij of zij is ook een soulmate voor zwarten in de grote gevaarlijke vijandige wereld waarin zij leven.

Louis Maqhubela picture Esther Schreuder at Iziko exhibition

De belangrijke relatie tussen hond mens gaat ver terug in de culturen van Zuid- Afrika. Traditioneel kunnen honden bijvoorbeeld belangrijke boodschappers van de voorvaderen zijn. Alles wat een hond doet kan een speciale betekenis hebben. Graaft hij ergens een gat, kan dat betekenen dat een voorvader ergens iets niet goed heeft afgemaakt en nu vraagt of zijn nakomelingen zijn werk willen afmaken.

Er wordt dus door sommige groepen heel goed gelet op het gedrag van honden.

Daarnaast kunnen delen van de honden zelf, vooral hun tanden, magische en beschermende krachten hebben.

Mickael Subotsky Die vier hoeke

In de huidige kunst van Zuid Afrika vertegenwoordigen honden vooral vaak gevoelens, of nemen zij de rol van mensen in. Het leven van honden is vergelijkbaar met dat van mensen. De roedels honden die de straten afstruinen zijn in het werk van David Koloane eigenlijk de stadse mens.

David Koloane Mgodoyi

Ze vertegenwoordigen mensen in de vorm van het dierlijke in de mens, het instinctieve, de slechtheid of juist de kwetsbaarheid.

Sydney Kumalo Seated figure

Er zijn bij verschillende kunstenaars, zowel blank als zwart, half hond half mens beelden  terug te vinden.

En niet alleen in de beeldende kunst van Zuid- Afrika spelen honden een hoofdrol. Ook in de mode, literatuur, kinderboeken en andere culturele uitingen zie je ze als vanzelfsprekend op het toneel verschijnen.

Een van de mooiste voorbeelden is terug te vinden in de literatuur.

Claudette Schreuders

In het boek Disgrace (1999) van J.M Coetzee lopen de levens van de mensen parallel aan dat van de honden. Een mensenleven en een hondenleven is niet veel waard. De honden zijn, in zijn boek, metaforen voor de toestand waarin de mensen zich bevinden. De hond staat tussen de mensenrassen in. Het is soms veiliger een relatie aan te gaan met een hond dan met een ‘ander’.

Zie de bewerking In Ongenade van Toneelgroep Amsterdam op dit moment hiervan.

Jane Alexander African Adventure

Meer informatie over dit onderwerp en onderzoek naar kunst in Zuid Afrika contact : estherschreuderwebsite@gmail.com

All photos on this site are not intended for any commercial purpose. They are intended to show the work by these artists and tell the stories behind the works I try as best as possible to find out if there are objections to the show the works.  If you are a copyright holder and would like a piece of your work removed then please do not hesitate to contact me.

estherschreuderwebsite@gmail.com

Comments are closed.